آیا فرهنگ آماری در کشور ما به جایی رسیده است که بتوان به پرسش نامه های گوناگون که هر روز از طرف ادارات و سازمان ها بین خانوارها توزیع می شود صادقانه پاسخ داد ؟

  آیا شعور و درک آماری ما به حدی رسیده است که بدانیم در صورت ارائه اطلاعات غلط و نابجا دودش به چشم خودمان خواهد رفت ؟

 

  اول آبان هر سال به نام روز آمار و برنامه ریزی نقش مهم آمار در امور مملکت داری را به خوبی روشن می کند . به دلیل اینکه کسب اطلاعات جامع و مطمئن در هر کار و تحقیق آماری از مهمترین مراحل انجام کار می باشد اغلب سرشماری ها و طرح های نمونه ای در این ماه انجام می گیرد چون تجربه نشان داده است در این ماه نرخ مهاجرت و مسافرت به حداقل خود می رسد و در واقع مأمور آمار کمتر با درب بسته و پرسشنامه ی بدون پاسخ برمی خورد .

حال سؤال اینجاست که وقتی برای کسب اطلاعات حتی زمان خاصی از سال در نظر گرفته می شود تا اطلاعات جامع و مطمئن بدست آید ، تا چه اندازه مردم با مأموران همکاری می کنند ؟

 

با فرض اینکه در این ماه بیش از 95% خانوارها و یا واحدهای نمونه گیری یا سرشماری مورد ارزیابی قرار گیرند آیا صرف پر کردن کلیه پرسش نامه ها اهداف طرح های آماری را برآورده می کند ؟
 

مسلماً ، کیفیت پاسخگویی و صداقت در پاسخ مهمتر از جمع آوری انبوه پرسشنامه هایی است که نتوان به اطلاعات آن اطمینان کرد . متاسفانه تجربه و سرشماری های چند سال اخیر نشان داده است علیرغم وجود ماده ی 7 مرکز آمار ایران که بیان می کند کلیه اطلاعات جمع آوری شده ازخانوارها محرمانه است ، خانوارهایی هستند که حتی از اعلام تعداد خانوارهای مستاجر موجود در واحد ساختمانی خود استنکاف می کنند ؟ این عمل نه تنها در جای خود دور از شئونات اخلاقی هر انسان متعهدی است بلکه در سطح وسیع  باعث اعلام جمعیتی کمتر از جمعیت واقعی جامعه خواهد شد که این نیز کلیه برنامه ها و پیش بینی ها در امور بودجه و فراهم نمودن تسهیلات خانوارها را مختل می نماید .

 

همانطور که می دانیم هر 10 سال یکبار در سطح وسیع و با هزینه ی بسیار هنگفت طرح ملی سرشماری از سوی مرکز آمار ایران و به نمایندگی سازمان های مدیریت و برنامه ریزی استان ها از اول تا آخر آبان ماه انجام می گیرد و کلیه اطلاعات کسب شده زیربنای اکثر تصمیم گیری ها در 10 سال آینده خواهد بود ، لذا به جاست که مردم فهیم ایران که بارها در کلیه صحنه های ملی نقش ارزنده ی خود را به خوبی ایفا کرده اند در این طرح ملی نیز با صداقت و اطمینان شرکت کرده و مسئولین ونهادهای مسئول را در این امر مهم یاری دهند . البته وظیفه ی دولت نیز در این امر ایجاد فضای اطمینان و تشویق مردم در انجام چنین طرح های بزرگ ملی است .

                                                              نگارنده : مهندس حمید بیدرام